Hesap yöntemi ve veri kaynağı
Kaynak
Bütün MET değerleri Compendium of Physical Activities’in 2024 sürümünden gelir. Yetişkin tablosu (19–59 yaş) 22 ana başlıkta 1114 aktivite içerir; makalenin özetine göre bunların 912’si ölçülmüş, 202’si tahmin edilmiş değerdir. 60 yaş ve üstü için Older Adult Compendium ayrıca yayımlanır. Sitemizin gece betiği şu an yetişkin tablosundan 1.108 kaydı, 60+ tablosundan 99 kaydı okuyor (cinsel aktivite başlığını kapsam dışında bırakıyoruz).
- Herrmann SD, Willis EA, Ainsworth BE ve ark. 2024 Adult Compendium of Physical Activities: A third update of the energy costs of human activities. J Sport Health Sci. 2024;13(1):6–12.
- Willis EA, Herrmann SD, Hastert M ve ark. Older Adult Compendium of Physical Activities: Energy costs of human activities in adults aged 60 and older. J Sport Health Sci. 2024;13(1):13–17.
- Değerlerin yayımlandığı site: pacompendium.com/adult-compendium ve older-adult-compendium.
Kullanım izni
Compendium ekibinin sitesinde yetişkin, 60+ ve tekerlekli sandalye tablolarının ticari amaçla da serbestçe kullanılabileceği yazıyor. Aynı sayfada iki istek var: MET değerlerinin değiştirilmemesi ve farklı MET düzeyindeki aktivitelerin birleştirilmemesi, ayrıca web sitesine ya da makaleye atıf yapılması. Bu sitede MET değerlerini olduğu gibi kullanıyoruz; aynı alet sayfasında birden çok çeşit gösterdiğimizde her çeşit kendi koduyla ve kendi değeriyle ayrı satırda durur. Sıralamada kullandığımız “ortanca” yalnız grupları sıralamak içindir, yeni bir MET değeri olarak sunulmaz.
Makalelerin metni CC BY-NC-ND lisanslıdır; o metinlerden çeviri ya da alıntı yayımlamıyoruz, yalnız tablo değerlerini ve künyeyi kullanıyoruz.
Kalori formülü
kcal ≈ MET × kilo (kg) × süre (saat)
Compendium’un tanım ve birim dönüşüm sayfaları 1 MET’i “1 kcal/kg/saat” olarak tanımlar. Aynı sayfadaki diğer formül (MET × 3,5 × kg / 200, dakika başına) yaklaşık %5 daha yüksek sonuç verir; iki formül de kullanılıyor ve fark ölçüm belirsizliğinin çok altında kalıyor. Biz basit olanı seçtik ve her yerde aynısını kullanıyoruz.
60 yaş üstü seçeneğinde Older Adult Compendium’un dinlenme ölçütü 2,7 ml/kg/dk olduğu için formül MET60 × (2,7 / 3,5) × kg × saat olur. Bu düzeltme olmadan 60+ değerleri yetişkin değerleriyle aynı birimde değildir.
Hesap toplam (brüt) enerji harcamasını verir; yani aynı sürede dinlenirken de harcayacağınız yaklaşık 1 MET’lik bölüm sonuca dahildir.
Türetilmiş sayılar
- Yoğunluk sınıfı: 3 MET altı hafif, 3–5,9 orta, 6 ve üstü yüksek. Bu eşikler Compendium makalesinde ve ABD CDC sayfasında kullanılan mutlak eşiklerdir.
- Yüzdelik: egzersizle ilgili sekiz bölümdeki (bisiklet, kondisyon, dans, koşu, sporlar, yürüyüş, su ve kış aktiviteleri) 612 kayıt içinde, o kayıttan düşük MET’li kayıtların yüzdesi.
- Tempolu yürüyüş eşdeğeri: aynı enerji için 5,6–6,3 km/sa tempolu yürüyüşün (kod 17200, 4,8 MET) kaç dakika süreceği.
- Alet sırası: her grubun çeşitleri MET’e göre dizildiğinde ortadaki değer (ortanca) ile yapılan sıralama.
- 2011 karşılaştırması: Compendium takip kılavuzundaki 2011 sütunu. Kılavuz kod numarasını izler; bazı kodlar 2011’de başka bir aktiviteye aitti (ör. 02001 o sürümde hareketli video oyunuydu, 2024’te 10 cm step aerobik). Bu yüzden her kodun 2011 açıklamasını Compendium sitesindeki 2011 Türkçe çevirisiyle karşılaştırdık; aynı aktiviteyi tarif etmeyen kodlar karşılaştırmaya alınmaz ve “yeniden tanımlandı” diye işaretlenir.
Türkçe çeviri
Aktivite açıklamalarını kendimiz çevirdik. Mil/saat hızlarını km/sa’e, librelik yükleri kilograma, inç yüksekliklerini santimetreye, yard/dakika yüzme hızlarını metre/dakikaya çevirip yuvarladık. MET değerlerine dokunmadık. Gece betiği kaynakta yeni bir kod görürse, Türkçe açıklaması yazılana kadar o kodu sayfalarda göstermez ve günlüğe uyarı yazar.
Gece güncellemesi
Her gece bir betik Compendium sitesindeki 21 başlık sayfasını ve 60+ sayfasını sırayla, isteklerin arasında bekleyerek okur. Yeni veri doğrulamadan geçerse (kayıt sayısı, kod tekrarı, MET aralığı, başlık başına kayıt sayısının ani düşüşü) eski dosyanın yerine yazılır; geçmezse eski veri korunur. Sıralama, yüzdelik, değişiklik ve 60+ tabloları her çalışmada yeniden hesaplanır. Compendium seyrek güncellendiği için çoğu gece sayılar değişmez; değişirse sayfalar aynı gece yenilenir.
Sınırlar
- MET değerleri grup ortalamasıdır. Compendium yazarları da tabloların bireyin kesin enerji harcamasını yansıtmadığını, başlangıç noktası olduğunu yazıyor.
- Ölçümlerin çoğu sağlıklı yetişkinlerde yapılmıştır; kalp yetmezliği, KOAH, gebelik gibi enerji harcamasını etkileyen durumlarda değerler uygun olmayabilir.
- Su sporları ve canlı oyun sporlarında ölçüm daha zordur; bu kayıtlarda belirsizlik daha büyüktür.
- Dinlenme metabolizması yaş, cinsiyet, boy ve beden kompozisyonuyla değişir; bu yüzden aynı aktivite iki kişide farklı enerji harcatır.
Bir hata görürseniz bize yazın; kaynağıyla karşılaştırıp düzeltiriz.